ที่ดิน ส.ป.ก. คืออะไร? ซื้อขายได้ไหม? เปลี่ยนเป็นโฉนดได้หรือไม่?

ที่ดิน ส.ป.ก. เป็นที่ดินอีกประเภทหนึ่งที่มีความสำคัญในปัจจุบัน โดยเฉพาะสำหรับเกษตรกรในพื้นที่ต่าง ๆ ในประเทศไทย ที่ดิน ส.ป.ก. คือที่ดินที่รัฐจัดสรรให้เกษตรกรที่ขาดแคลน เพื่อใช้ทำเกษตรกรรม โดยออกเอกสาร “ส.ป.ก. 4-01” เป็นหลักฐานการเข้าทำประโยชน์ เป็นที่ดินที่ได้มาจากที่ดินของรัฐหรือที่รัฐจัดซื้อหรือเวนคืน และอยู่ภายใต้กฎหมายปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518

 Nestopa จะพาเพื่อน ๆ ไปหาคำตอบกันว่าที่ดิน ส.ป.ก. ซื้อขายได้ไหม ใครสามารถได้รับที่ดินส.ป.ก. ได้บ้างและเปลี่ยนที่ดิน ส.ป.ก เป็นโฉนดที่ดินเพื่อการเกษตร (ครุฑเขียว) อย่างไร

Key Takeaway

•  ส.ป.ก. ย่อมาจาก สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม คือหน่วยงานรัฐที่จัดสรรที่ดินของรัฐให้เกษตรกรผู้ยากจนเข้าทำประโยชน์เพื่อการเกษตร

• ที่ดิน ส.ป.ก. คือ ที่ดินที่รัฐจัดสรรให้เกษตรกรที่ขาดแคลน เพื่อใช้ทำการเกษตรเป็นหลัก ไม่สามารถซื้อขายหรือโอนกรรมสิทธิ์ได้เหมือนที่ดินที่มีโฉนดทั่วไป

• ที่ดิน ส.ป.ก.ไม่สามารถซื้อขายได้ ตกทอดทางทายาทได้อย่างเดียว

• ที่ดิน ส.ป.ก. สามารถเปลี่ยนเป็นโฉนดเพื่อการเกษตร (ครุฑเขียว) ต้องเป็นเกษตรกรที่ได้รับอนุญาตใช้ที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินไม่น้อยกว่า 5 ปี (นับต่อเนื่องจากผู้ได้รับอนุญาตรายแรก) ยื่นคำขอได้ด้วยตนเองที่สำนักงานปฏิรูปที่ดินจังหวัด หรือยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ www.alro.go.th

• ผู้มีสิทธิได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดิน มี 3 ประเภทคือ กลุ่มเกษตรกร สถาบันทางการเกษตรและผู้ประกอบกิจการอื่นที่เป็นการสนับสนุน หรือเกี่ยวเนื่องกับการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

ที่ดิน ส.ป.ก คืออะไร?

ส.ป.ก. (สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม) คือหน่วยงานรัฐที่จัดสรรที่ดินของรัฐให้เกษตรกรผู้ยากจนเข้าทำประโยชน์เพื่อการเกษตร 

ที่ดิน ส.ป.ก. คือที่ดินที่ถูกจัดสรรโดย ส.ป.ก. ให้แก่เกษตรกรที่ขาดแคลนที่ดินทำกิน มีจุดประสงค์เพื่อให้เกษตรกรได้ใช้ที่ดินในการประกอบอาชีพเกษตรกรรม ที่ดิน ส.ป.ก. จึงมีลักษณะการครอบครองต่างจากที่ดินที่มีโฉนด คือไม่สามารถซื้อขายเพื่อการพาณิชย์หรือเปลี่ยนมือได้ตามปกติ

การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมมีเป้าหมายสำคัญคือการสร้างความเท่าเทียมกันในสิทธิและการถือครองที่ดินให้แก่เกษตรกร รวมถึงการให้ความช่วยเหลือเพื่อพัฒนาอาชีพและเพิ่มรายได้ เพื่อให้เกษตรกรสามารถดำรงชีวิตอยู่ในที่ดินที่ได้รับการจัดสรรจากการปฏิรูปที่ดินได้อย่างยั่งยืน

ที่ดิน ส.ป.ก. สามารถซื้อขายได้ไหม? โอนให้ใครได้บ้าง?

ที่ดิน ส.ป.ก. สามารถซื้อขายได้ไหม? คำถามยอดฮิตที่พี่ ๆ เพื่อน ๆ เกษตรกรสงสัย จริง ๆ แล้ว ที่ดิน ส.ป.ก. ไม่สามารถซื้อขายได้ แต่สามารถโอนได้

แล้วที่ดิน ส.ป.ก. โอนให้ใครได้บ้าง? ที่ดิน ส.ป.ก. สามารถโอนทางมรดกได้ สามารถตกทอดสู่ทายาทโดยธรรม (บุตร คู่สมรส บิดามารดา) ได้ แต่ทายาทต้องทำประโยชน์ทางการเกษตรต่อ

ผู้มีสิทธิได้รับที่ดิน ส.ป.ก.

ประเภทของผู้ได้รับการจัดสรรที่ดิน ส.ป.ก. ตาม พ.ร.บ. การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2532 มี 3 ประเภทหลัก ดังนี้

1. เกษตรกร: ทั้งผู้ทำเกษตรอยู่แล้วหรือผู้ต้องการเป็นเกษตรกร (เช่น ผู้ยากจน ผู้จบเกษตร บุตรเกษตรกร) โดยจัดสรรไม่เกิน 50 ไร่ (บางกรณีถึง 100 ไร่)

2. สถาบันเกษตรกร: เช่น กลุ่มเกษตรกรหรือสหกรณ์ ได้รับจัดสรรตามความเหมาะสมของกิจการ

3. ผู้ประกอบกิจการที่เกี่ยวเนื่อง: เช่น งานวิจัย แปรรูป หรือสนับสนุนเกษตร จัดสรรไม่เกิน 50 ไร่ และต้องขออนุญาตจาก ส.ป.ก.

ขอขอบคุณข้อมูลจาก กฎหมายเกี่ยวกับการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) 

ที่ดิน ส.ป.ก. เปลี่ยนเป็นโฉนดได้อย่างไร? เปลี่ยนเป็นโฉนดแบบไหน?

หลักเกณฑ์และเงื่อนไขการเปลี่ยน ส.ป.ก. 4-01 เป็น “โฉนดเพื่อการเกษตร”

คุณสมบัติผู้ขอเปลี่ยน

ต้องเป็นเกษตรกรที่ได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี โดยนับระยะเวลาต่อเนื่องจากคนที่ได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดินครั้งแรก

ช่องทางการยื่นคำขอ

1. ยื่นด้วยตนเอง: ณ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัด ผ่านศูนย์บริการประชาชน

2. ยื่นออนไลน์: ผ่านเว็บไซต์ www.alro.go.th

ระยะเวลาดำเนินการ

ส.ป.ก. จะพิจารณาให้แล้วเสร็จภายใน 90 วัน หากดำเนินการไม่แล้วเสร็จ อาจขยายระยะเวลาได้ครั้งละไม่เกิน 30 วัน

การประกาศผลและการคัดค้าน

ส.ป.ก. จังหวัดจะประกาศผลการพิจารณาพร้อมรายชื่อเกษตรกร เพื่อเปิดโอกาสให้มีการคัดค้านภายใน 15 วัน

เงื่อนไขสำคัญโฉนดเพื่อการเกษตร (ครุฑเขียว)

1. ห้ามโอน 2 ปีแรก: ห้ามขาย โอน หรือยกสิทธิให้ผู้อื่น

2. ยกเว้นโอนให้ครอบครัว: คู่สมรส บุตร หรือทายาทได้ แต่ต้องใช้ทำเกษตร

3. สละสิทธิได้หลัง 2 ปี: ยื่นคืน ส.ป.ก. เพื่อจัดสรรให้เกษตรกรรายอื่น

การควบคุมดูแลการใช้ประโยชน์ที่ดิน

ส.ป.ก. ยังคงมีอำนาจหน้าที่ในการเข้าไปตรวจสอบที่ดินเช่นเดิม เพื่อป้องกันการใช้ที่ดินผิดประเภท

หมายเหตุ: ส.ป.ก. จะออกหนังสือรับรองสิทธิการขอออกโฉนดเพื่อการเกษตรไว้ให้เป็นหลักฐานจนกว่าจะมีการออกโฉนดครุฑเขียว

ขอขอบคุณข้อมูลจาก การขอเปลี่ยน ส.ป.ก. 4-01 เป็นโฉนดเพื่อการเกษตร 

ข้อจำกัดของที่ดิน ส.ป.ก. 

1. ห้ามซื้อขาย โอนกรรมสิทธิ์ หรือเปลี่ยนมือ: เจ้าของสิทธิ์ไม่สามารถขายหรือโอนสิทธิ์ที่ดินให้แก่บุคคลที่ไม่ใช่เกษตรกร หรือผู้ที่ไม่มีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนด แต่ตกทอดทางทายาทได้

2. ห้ามใช้เพื่อกิจการอื่นที่ไม่ใช่การเกษตร: ไม่อนุญาตให้นำที่ดิน ส.ป.ก. ไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ อุตสาหกรรม หรือกิจกรรมอื่นใดที่นอกเหนือไปจากวัตถุประสงค์หลักคือการทำเกษตรกรรมเท่านั้น 

3. ข้อจำกัดในการใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกัน: เนื่องจากที่ดิน ส.ป.ก. ไม่ใช่กรรมสิทธิ์ในรูปแบบโฉนดทั่วไป สถาบันการเงินหรือธนาคารส่วนใหญ่อาจไม่รับพิจารณาเป็นหลักทรัพย์ในการขอสินเชื่อหรือกู้ยืม 

4. ในปัจจุบันผู้ที่รับจำนองพืชผลทางการเกษตรและที่ดิน ส.ป.ก. คือธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) จำนำพืชสวนทางการเกษตรแต่ไม่สามารถจำนองที่ดินได้ แต่สามารถนำพืชสวนไปจำนองกับธกศ และสหกรณ์ได้ (แล้วแต่ละจังหวัดมีข้อตกลงกัน) 

คลายข้อสงสัยของ ส.ป.ก

ที่ดิน ส.ป.ก. จัดตั้งขึ้นเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรที่ขาดแคลนที่ดินทำกิน โดยมีวัตถุประสงค์หลักให้ใช้ประโยชน์เพื่อการเกษตรกรรมเท่านั้น ผู้ถือสิทธิ์จึงต้องปฏิบัติตามข้อจำกัดด้านการซื้อขายและการนำที่ดินไปใช้เพื่อประโยชน์อื่น 

นอกจากจะมีที่ดินทำกินเพื่อการเกษตรแล้ว หากพี่น้องชาวเกษตรคนไหนมีที่ดินที่ไม่ใช่ที่ดิน ส.ป.ก. และสนใจซื้อขายที่ดินสามารถนำมาลงขายกับ Nestopa ได้ที่ Nestopa.com! เว็บไซต์ของเราค่อนข้างตอบโจทย์คนรุ่นใหม่ มี AI Agent คอยแนะนำการลงโพสต์ของเพื่อน ๆ ตลอด อีกทั้งยังสามารถลงประกาศฟรี 50 ประกาศแรก เผื่อเพื่อน ๆ มีที่ดินที่ต้องการขายเยอะ สะดวกขนาดนี้ต้องลองแล้ว! 

อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม

ที่ดินคืออะไร? รวมความหมายของที่ดินในแต่ละบริบท | Nestopa